MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 70 PENCERESİ YEŞİL PERDE (EĞMELENDİ)

 MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 70 PENCERESİ YEŞİL PERDE (EĞMELENDİ)

Konya oturaklarının bu coşkun türküsünü Mazhar Sakman 12 telliyle çalıp söylerken kendisine udi Cenap Kendi ile kanuni Kazım Büyükşalvarcı eşlik ediyor.

MAZHAR SAKMAN-PENCERESİ YEŞİL PERDE

TAHİR SAKMAN

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 69 KAHVENİN ÖNÜNDE TABAKAM KALDI (MEMEDİM) 2. KAYIT

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 69 KAHVENİN ÖNÜNDE TABAKAM KALDI (MEMEDİM) 2. KAYIT
 
Türküye başlamadan önce merhum Sakman, evlatlarına hitaben Konya türküleri hakkında önemli bilgiler veriyor. Türkü yakıcılarla ilgili anlattıklarından; örnek olarak babaannem Vesile Hanım’ın yanı sıra Alim Hoca, Bülbül Hoca gibi şehrin isim yapmış kadın hocaların yaktığı türkülerin hikâyelerini de anlatıyor.
 
Babayla oğulun Şam Cephesi’ne, (Filistin, Suriye) gönderilmesinin acısını bir eş, bir ana yüreği başka nasıl anlatabilirdi ki? Türkülerimizin neden yakıldığını bilerek ve o günlerin acısını yüreğinizde hissederek dinlerseniz, ülkemizin ve insanının ne acılara; sadece vatan için katlandığını da anlamamız kolaylaşacaktır. Ve böylece özgürlüğümüzü borçlu olduğumuz şehitlerimize minnet borcumuzun olduğunu da hatırlayacağız...
 
Konya oturaklarında çalıp söylenen türkülerin elbette ki hepsi hareketli değildir; pek çok türkünün metnine baktığımız zaman ağıt olduğu görülecektir ancak zamanla ezgilerin ritmik yapısı değişikliğe uğradığı için oyun havasına bürünmüştür. Türkülerimiz çalınıp söylenirken merhum Sakman müzisyenleri ikaz ederek ritminin düşürülmesini isterdi. Zaman pek çok şeyi törpülediği gibi türkülerimizi de aynı muameleye tabi tutmuştur.
 
Günümüzde bu kadar imkân varken ve türkülerimiz erozyona uğrarken hâlâ kılını kıpırdatmayan Konyalıları tarih elbette sorgulayacaktır.

MAZHAR SAKMAN-KAHVENİN ÖNÜNDE TABAKAM KALDI
 
TAHİR SAKMAN
 

KONSER NOTLARI (BİR ASSOLİST HER ZAMAN ASSOLİSTTİR)

 

KONSER NOTLARI (BİR ASSOLİST HER ZAMAN ASSOLİSTTİR)
 
*Dün akşam Muazzez Ersoy’un konseri vardı. Oldukça şık ve sade krem bir tuvaletle sahne alan sanatçı formunu koruduğunu da gösterdi.
 
*Assolist olmanın her sanatçıya nasip olmayacağını da gösteren Muazzez Ersoy, bana göre son assolistlerimizden bir tanesi. Sayıları gittikçe azalan bu sanatçıları da aslında bir şekilde koruma altına almamız gerekiyor.  
 
*Sanatçı, annesinin hayalini gerçekleştirdiğini anlatırken aslında önemli bir konuya da dikkat çekiyordu: Şimdi gençler “rap” dinliyorlar… genel olarak ve benim anladığım kadarıyla tek düze bir ritimle ve agresif sözlerle gençlerin isyanlarını dile getiren enteresan bir tür… Oysa sanat müziğimiz girişiyle, ara nağmesiyle, meyanıyla başlı başına bir sanat ürünü… Bunu destekleyen ruhunuza işleyen güfteler de ayrı bir şaheser. Dinlediğiniz zaman sizi kanatlandıracak türden… Aynı şeyleri türkülerimiz için ve Klasik Batı Müziği için de söylemek mümkün. Kalbinizin kapılarını aralayan bu tür müzikler ülkemizde ne yazık ki son dönemlerde üretim açısından sıkıntılı bir süreç yaşıyorlar. Belki de bu durum, yaşadığımız dünyanın; kaosuna, yoksullaşmasına ve zenginliklerin adil paylaşılamaması gibi nedenler sonucu olması kuvvetle muhtemel. Bu tamamen sosyolojik bir olay. Geçmişin 4-5 dakikalık besteleri yerini 2-3 dakikalık eserlere bırakırken daha ne olduğunu anlamadan bir bakmışınız şarkı bitivermiş, sözlerse ayrı bir âlem… Tabii bundan muaf olan; şarkılarını şarkı, müziğini müzik gibi yapan bestecilerimiz hâlâ var ve dünün duyarlılıklarıyla çalışmalarını yürütüyorlar ki bu da bizim şansımız olmalı…
 
*Konseri izleyenlerin profiline baktığımız zaman genellikle orta yaş ve üzeri olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Gençlerin de hatırı sayılır derecede salonu doldurması, müziğimiz açısından sevindirici.
 
*Şarkıların neredeyse tamamını izleyicilerin de söylemesi hafızalarımızda yer eden güzelliklerin asla eskimeyeceğinin de bir göstergesi… Konya’nın önemli sanatçılarından Âşık Salihi’nin bir eserini de istek üzerine okurken, düşünmeden edemedim; acaba Konya’ya gelince en azından bir telefon edip Âşık Salihi’nin hatırını sormuş mudur acaba? Konya’da, bizim kuşağın “milli marşı” diyebileceğimiz “Unutursun diye” isimli şarkıya da tabii ki tüm salon eşlik ederken duygusal anlar yaşanmasına da vesile oldu.
 
*Salon doluluk oranı oldukça yüksekti ve izleyenlerin özenli kıyafetleri, müziğin Konya halkı üzerindeki etkilerini de yansıtır gibiydi. Hanımlar, beyler “şıkır şıkır” giyinmişlerdi. Yalnızca önümde oturan bir genç vardı, başını telefondan hiç kaldırmadı ta ki Sayın Ersoy’un “Ankara’nın bağları”nı okuyana kadar… Sanat müziğimizin önemli şarkıları arasında bunu okumalı mıydı, çok emin değilim… Merhum sanatçılarımız Müslüm Gürses ile Ferdi Tayfur’u hatırlamak da kadirşinaslık olarak öne çıkarken zaman akıp gitti…
 
*Konser yarım saat geç başladı… Bizim gibi zamanın koştuğu yaşlarda olanlar için bu yarım saat çok önemli bir zaman dilimi… Neden ilan edilen saatte başlamaz ve geç kalındığı zaman bir açıklama yapılıp özür dilenmez?
 
*Yaklaşık bir buçuk saat sahnede kalan sanatçı, nostalji albümlerinde yer alan pek çok şarkıya yer verdi.
 
*Bir assolist her zaman assolisttir… Teşekkürler Muazzez Ersoy; kalplerimizdeki sesleri notalarla yansıttığınız için, Konya sizi her zaman bekleyecektir…  
 
TAHİR SAKMAN  

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 68 SÜTLÜCEYE GİDERSİN (FIKIR FIKIR FIKIRDAMA) 2. KAYIT

 MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 68 SÜTLÜCEYE GİDERSİN (FIKIR FIKIR FIKIRDAMA) 2. KAYIT

MAZHAR SAKMAN-SÜTLÜCEYE GİDERSİN

"İZMİR ELLİ"

 

"İZMİR ELLİ"

"İZMİR ELLİ"

İzmir merkezli bir haber sitesi olan tanik.net'te yayımlanan yazım... Konya ile İzmir arasında kurulan gönül bağlarımızı anlattım...

TAHİR SAKMAN-İZMİR ELLİ

“İZMİR ELLİ”
 
“Yazıyla geçen bir ömür” de diyebilirsiniz aslında…
 
Özellikle bu alanı ben seçtim; yazılarımdaki yerel özelliği, evrensele açılan bir kapı olarak gördüm. Yereli olmayanın… toprağa kök salmayan ağaç; gökyüzüne, ışığa doğru başını nasıl yükseltebilir ki?
 
Küreselleşen dünyada yerelden daha özel ne olabilir? Milletlerin birbirine benzediği, kültürün aynılaştığı bir dünyada, korunması gereken en önemli değer “yerel kültür” değil midir? Yerel kültürü korursanız, “özgün insan”ı da korumuş olursunuz…
 
Yazılarımdaki yerellik… yani bendeniz, Konya âşığı bir insanım; yüreğimdeki fırtınaları bu şehrin kadim mirasına borçluyum. Bu coğrafya, yerleşik düzene ilk adımların atıldığı coğrafyadır. Çatalhöyük’te başlar bu yangın… Şiirlerim, öykülerim, denemelerim… her ne yazdıysam Konya’dır…
 
Dünya çok küçüldü; internet her şeyi anında paylaşmanıza olanak sağlıyor, böyle olunca da ha Konya ha İzmir… İnsan her yerde ‘özde’ aynı değil mi?
 
İzmir’in bende özel bir yeri vardır: Babam İzmir Muallim Mektebi’nde okumuştur. Abilerimden birisi müzik hayatına İzmir’de atılmış diğer abim İzmir’de uzun yıllar öğretmenlik yaptıktan sonra Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’ni bitirerek Gültepe’de eczane açmıştır. Daha öncesi de var tabii, babamın ilk eşi İzmirlidir, halam, uzun yıllar İzmir’de, Karşıyaka’da yaşamıştır. Bendeniz de askerliğimin bir bölümünü Gaziemir’de tamamlamıştım. Yeğenlerim İzmir’de yaşamaktadır…
 
Konya’nın bazı köyleri için “İzmir elli” derler…
 
Özellikle kışın çalışmak için İzmir’e giden Konyalılar için söylenir bu deyim… Bu İzmir elli Konyalılar zamanla yerleşerek, İzmir’in ekonomik, sosyal ve kültürel hayatına katkılar sunmuşlardır. İnlice, Kozlu, Çalmanda, Yanekin, Hasan Şeyh ve çevre köyleri örnek olarak verebiliriz. Hatta Hasan Şeyh Köyü sakinleri bu durumu tersine çevirmeye başlamıştır. İzmir’in sıcak günlerinde bunalanlar, köydeki eski evleri restore ederek yazın köyün serinliğine sığınmaktadırlar. Bu tersine göç birkaç ayla sınırlı olsa da içlerinde önemli sayıda İzmirli bulunması da ayrı bir dikkat çekici konudur. Keza İzmir’de kurulu bulunan “Konyalı” dernekleri zaman zaman kültürel etkinlikler düzenlemektedir. atta HBu nedenle yazılarım onlar için sıladan gelen bir mektup olarak da değerlendirilebilir.
 
Bozkırın sert rüzgârlarını, İzmir’in imbat serinliklerine emanet edeceğimi de düşünebilirsiniz.
 
Şehirler büyüdükçe kozmopolitleşiyor ister istemez… Homojen yapılar bozuldukça dünün arayışına düşüyoruz. Dünün aydınlığını, yarınların ışığına yüklemek zorundayız. Dünya değiştikçe zaman… zaman hep aynı, zaman; insana göre farklı, doğaya göre farklı işlerken bizler aynı kalamayız ve değişim kaçınılmaz oluyor…
 
Şehirlerin ruhuna yolladığımız sitemlerin kaynağı aslında kendimizden başkası değil midir?
 
Her şehrin karakteri, insanlarının karakteridir ve şehirler insanlarıyla var olurlar. Şehirlere anlam yükleyen insanlarıdır… Ya, sizin anlamınız?
 
Konya… dıştan bakılanın tam aksine; muhafazakâr yapının altında gizli bir hazine gibi duran hoşgörü ve sevgi iklimi… Mevlâna olmasaydı… İbn Arabi Konya’da on yıl geçirerek üvey oğlu Şeyh Sadreddin Konevi’yi yetiştirmeseydi, ‘Horasan Erleri”, Oğuz Boyları bu şehri yurt tutmasaydı, Türkmen Kocası Yunus, “dünyanın merkezi burasıdır” diyen Nasreddin Hoca… Liste çok uzar. Selçuklu’nun kadim payitahtına, Selçuklu asırlarından beridir anlam katan bu insanlar olmasaydı, bu toprak böyle verimli olabilir miydi?
 
Platon… yani Eflatun-u İlahi, bu şehrin toprağına sinmiş bir isim… Şehrin her dokusunda ismi var; mezarının bile Konya’da Alâaddin Tepesi’ndeki Eflatun (kilise) mescidinde olduğuna inanılır… Konya Ovası’nın bir iç deniz olduğu ve “bir tedbirle bunu kurutarak” yerleşim alanına dönüştürdüğü söylenir. Şehir adını, kapılarına asılan ikonalardan almıştır… Tarih bu şehirde şekillenmiştir…
 
Hangimiz, coşkun bir Konya türküsü duyduğumuz zaman kıpır kıpır olmayız? Merhum Rıza Konyalı, Konya türkülerine ses vererek İzmirlilerin gönlünde taht kurmamış mıdır?
 
Çatalhöyük’te titreyen kalbim, Efes antik kentinde de aynı duygularla çarpar… Mevlâna Müzesi’nde kanatlanan ruhum, Meryem Ana’da aynı saflıkla kanat çırpmaz mı?
 
Ülkemizin her taşının altında efsanelerle beslenen, büyüyen bir kültür yatıyor. Köprü kurmak da duygularımıza, düşüncelerimize ve belki biraz da hayallerimize kalıyor.
 
Bir vesileyle uzun yıllar önce söylediğim bir şiiri sunarken, yaşantınızın şiir gibi değil; ‘şiir’ olmasını dilerim… Daha ne olsun?

ISLAK MEKTUPLAR
 
kaç uzar yıllara bu mektup
ak düşler pembe kâğıtta sıralı
yanmayı unutmuş bir ucundan
kalem tutuşmuş yürek yaralı
 
imbatlardan önce koşup gelen
ah izmir hayallerin sesidir
işte kordon işte konya arası
aşkların alevden nefesidir
 
üçüncü mevki umuttur basmane
fuarda kemandır kaşları körpecik
karşıyaka karşı değildir aşka
pembeden bir kızdır dans eder tepecik
 
sunulmuş yürektir zamana
bulutlara kazınır ıslak mektuplar
hiç yazılmamış gibi yeniden
yaşandıkça yazılır ıslak mektuplar
 
TAHİR SAKMAN 
 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 67 BAHÇELERDE ENGİNAR (LEYLİM YÂR) 2. KAYIT

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 67 BAHÇELERDE ENGİNAR (LEYLİM YÂR) 2. KAYIT

 MAZHAR SAKMAN-BAHÇELERDE ENGİNAR

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 66 MERZİFON’UN BAĞLARINDA

 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 66 MERZİFON’UN BAĞLARINDA
 
Sözlerinden anladığımız kadarıyla; Samsun, Ladik Akpınar Köy Enstitüsü’nde, bando ve saz öğretmenliği yapan Mazhar Sakman’ın muhtemelen oradan getirdiği bir türkü… 

Önce astsubay olarak sonra öğretmen olarak yurdun birçok yerinde görev yapan merhum Sakman’ın doğal olarak repertuvarı da oldukça genişlemiştir. Kendisini Konya türküleriyle sınırlamadığını gösteren bu hareketli türkü Amasya yöresine ait olmalıdır.
 

MAZHAR SAKMAN-MERZİFON'UN BAĞLARINDA

TAHİR SAKMAN

AİLE RESMİ

 

AİLE RESMİ
 
Eskiden giyinip, kuşanılıp fotoğrafçıya resim (fotoğraf) çektirmeye gidilirdi…
 
Hanımlar, etek tayyör veya en güzel elbiselerini giyer, beyler takım elbiselerinin üstüne fötr şapkalarını takar, boyalı iskarpinleriyle… hatta saat çok kıymetli olduğu için olsa gerek ceketin altından görülmesi için kol biraz sıyrılır, parmaktaki şövalye yüzüğün de bir şekilde görünmesi için ona göre poz verilirdi.
 
Tabii ki hanımlar da altın, inci ne varsa, belki de konu komşudan ödünç alarak, takıp, takıştırarak çocuklarıyla birlikte siyah beyaz bir karede, soluk bir anı olarak kalması için hatta fotoğrafta çıkmasa bile en güzel kokular sürünülerek çıkılırdı deklanşörün karşısına…
 
Benim favori fotoğrafçım; İplikçi Camisi’nin yanında dükkânı olan şehrin ünlü fotoğrafçılarından Foto Rengin’di… Üst katta Yavuz Plak ve bir tüpçü vardı, Foto Rengin bodrum katındaydı. Ne zaman bir vesikalık çektirecek olsam mutlaka ona giderdim. Vesikalık fotoğrafın yanında rötuşlu bir de 6x9’luk fotoğraf hediye ederdi…
 
O zamanlar şimdiki gibi bilgisayarla veya yapay zekâyla müdahale edilmiyordu fotoğraflara; kara kalemle rötuş yaptığını görmüştüm bir keresinde Foto Rengin’in… Rahmet olsun, ismi neydi?
 
Nişan fotoğrafları için de mutlaka fotoğrafçıya gidilirdi. Nikah fotoğrafları ise salonda çekilirdi ve tabii ki siyah beyaz… Siyah beyaz fotoğrafları ben, karakter ortaya koyduğu için çok severim. Renkli tab, ülkemizde 80’li yıllardan itibaren yaygınlaşmaya başladı ve tabii ki fotoğraf makineleri ucuz değildi, bu nedenle herkeste yoktu.
 
Ortaokul yıllarımda Cahit abiden (Foto Sağlık) bir fotoğraf makinesi satın almıştım. Filmini de takıp eve koştum. Annem (rahmet olsun) süslendi, püslendi ben fotoğraflarını çektim. Sonra fotoğrafın arabını (negatifi) göreyim diye açtım ama bir şey göremedim. Cahit abiye koştum: “Abi, bu makine bozuk galiba hiç çekmemiş!”
 
Bilmiyordum karanlık odada banyo yapıldıktan sonra negatifinin görüneceğini?
 
Şimdi herkesin elinde cep telefonu ve çok güzel fotoğraf çeken telefonlar da var… Böyle olunca her gün onlarca fotoğraf çekiyoruz, sanırım biraz ayağa düştü…Değerini yitirmeye başladı çok fotoğrafımız olunca!
 
Biz, her bayram evimizin duvarında asılı olan antika saatin altında mutlaka fotoğraf çekerdik, benim Canon marka fotoğraf makinemle… Bayramlarda hep bir araya gelmemiz mümkün oluyordu. Önce babam, annem gitti, sonra çocuklar büyüdü, yuvadan uçtu birer, birer…
 
Saatin altı, her sene daha da boşaldı…
 
Saatin altı gelecekti, her sene yeniden yazılan bir hikâyeydi…
 
Saatin altı boşaldıkça anlıyordum; hayatın gerçeğini, saatin altı her sene hatırlatıyordu… Şimdi torunlarla yeniden canlansa da hep bir arada olmamız zorlaştı…
 
Aile fotoğrafları, ailenin bütünlüğü ve dayanışması için bence en önemli obje… Solgun olsa da mutlu yüzlere yansıyan ‘geleceğe hatıra’ bilincidir, aile olma bilincidir…
 
Aile fotoğrafları sadece ailenin değil; bir ülkenin geçmişinden gelen ve okundukça yenilenen mesajıdır… Fotoğrafları okudukça anlayabilirsiniz, ailenin, ülkenin hayatını…
 
Bu hayatta yapacağınız en önemli işlerden ve ölmeden önce yapılması gereken işlerden biri de aile fotoğrafı çektirmektir… Aile olmanın ilk şartıdır belki, aile fotoğrafı çektirmek…
 
Haydi o zaman saatin altında, deklanşörün karşısındaki yerinizi alın…Şimdi, resim çektirme zamanı… Boş kalmasın saatin altı… 

(Fotoğraftaki saat, yazıda söz ettiğim ve babamdan yadigâr kalan en az 200 yıllık antika saat ve hâla çalışıyor ve hâlâ aile resimlerinin çekileceği günleri sayıklıyor...)
 
TAHİR SAKMAN
 

BİR SAAT BİR HAYATTIR

 

BİR SAAT BİR HAYATTIR
 
Şair Ataol Behramoğlu “bebeklerin ulusu yok” diyor… Çarpıcı bir biçimde doğru diyor…
 
Bebeklerin ulusu yok ya saatlerin? Saatlerin de ulusu yok çünkü zaman her yerde aynı akıyor; tıpkı Latince bir deyimde olduğu gibi “Tempus Fugile” zaman uçar… Geriye anılarla birlikte saatleriniz de kalır hatta anılarınız silinse de saatler yaşamlarını bir şekilde sürdürmeyi başarırlar…
 
Zamanı saate bağlıyoruz… aslında saatler; o, hepsi birer mühendislik harikası olan sanat eseri ve insanın yaptığı en önemli mekanik olan saatler, zamanı sadece ölçmezler; onlara ve ona bağlı yaşamlarını sürdüren bizlere de “ayar” verirler…
 
Tıpkı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Saatleri Ayarlama Enstitüsü”nde söylediği gibi: “Saatin kendisi mekân, yürüyüşü zaman, ayarı insandır... Bu da gösterir ki zaman ve mekân, insanla mevcuttur…”  
 
Yine bir müzayede ve yine sevgiye teslim olmaya hazır bir saat… İstanbul'da internetten canlı yayın yapıyorlar, güvenilir ve dürüst esnaflar: "Antika Deposu, Güngören Antik..." Hollandalı ama zamanın evrenselliğinde yüzen bir can, tik tak sesleriyle yeniden can bulmak istiyor… Kargodan geldiğinde sadece sarkacı yok sanmıştım ama…

       

Tulumba mandalının vidası yerinden çıkınca olanlar olmuş. Zemberek tüm gücüyle boşanırken tulumba göbeğini inanılmaz bir şekilde eğmiş. Yan çarkını fenerinden ayırmış, saniye çarkının ucunu kırdıktan sonra…

 
Hazin türkülerin ortasında yapayalnız kalmış bir can gibi yüzüme bakıyor…
 
İyi ki hâlâ zanaatkârlarımız var… Kırılan çarkın göbeğini delip yeniden mil takan bir kuyumcumuz var, Fatih Çarşısı’nda, Aydın Usta… Fenerinden ayrılan yan çarkı sarı kaynağıyla sabitledikten sonra tulumba göbeğinin eğikliğini de kısmen düzeltmek için tesviye ettim.

 
Komple bir temizlikten sonra montajını yaptım, merhem sürdüm, yaralarını sardım… Aramızda dostluktan bir köprü çoktan kurulmuştu. Çalışacağı ânı bekliyordu heyecanla ve tabii ki ben de…
 

Sırada sarkaç vardı… Yer çekimiyle ayarlanan bu saatin sarkacının uzunluğu kadar ağırlığı da zaman tutması açısından önemliydi… 1950 yılında üretilen ve haftada bir kurulması gereken bu “Orfac” markalı saatin sarkacı için atölyemdeki parçaların içinde küçük bir ses duydum…
 
Saat sarkacının top kısmıydı… Geriye bağlantı parçası kalmıştı onu da Mustafa Ayçiçek, hani "Ayçiçek Antik" diye ismini duyduğunuz genç kardeşim, lazerle keserek yaptı. Bir sarı mile yiv açtıktan ve o mile bağlantı parçasını perçinledikten sonra bendeki top kısmını da monte edince işlem tamamlanmıştı…

 
Mustafa, çekirdekten yetişme bir saatçi değil, öğrenci ve bilgisayar okuyor… Ama merak işte… Azimle masa saatlerini ve duvar saatlerine can vermek için atölyesinde çalışıyor. Kendisine “saatçi” diyemem ama kendisini bu hızla geliştirmeye devam ederse yakın bir zamanda masa ve duvar saatlerinde “usta” olmaması için bir neden yok. (Mustafa için bir gün ayrı bir yazı yazmalıyım.)

 
Şimdi karşılıklı dans ediyoruz bu Hollandalıyla… Zarif çizgileri; bir zamanları, bulutların üzerinde gezdiği zamanları hatırlatıyor… Tik tak eşliğinde bu dans ne kadar sürer bilinmez ama en azından ben yaşadıkça dansımız sürecek…

 
Zaman uçar ve zaman uçtukça biz de saatlerle birlikte uçup gidiyoruz. Çarklar, tulumbalar, vidalar, yaylar, zemberekler, pandüller, çarklar… çarkların, dişlilerin arasında bir hayatın birbiriyle nasıl uyumlu olduğunu gösteriyor. Hiçbir çark diğerini ezmiyor, zemberek onca gücüne rağmen kendini kurma mandalıyla frenliyor ve gücünü yok etmek için değil; zamanı var etmek için kullanıyor.
 
Bu tam bir iş birliğidir; yaşam için… Hayatımız gibi; bir saat bir hayattır…
 
TAHİR SAKMAN
 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 65 ÇUBUK BENİM TEL BENİM

 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 65 ÇUBUK BENİM TEL BENİM
 
Bu kayıtta Mazhar Sakman, Konya oturak repertuvarının hareketli türkülerinden olan “Çubuk benim tel benim” türküsünü 12 telliyle çalıp söylerken kendisine udi Cenap Kendi ile kanuni Kazım Büyükşalvarcı eşlik ediyor…

Mazhar Sakman-Çubuk benim tel benim
 
TAHİR SAKMAN
 

SERHAN ASKER VE KONYA

 

SERHAN ASKER VE KONYA
 
Konya kadim zamanların, medeniyetlerin başkenti diyebileceğimiz bir yerde olan şehirdir…
 
Şehirden ötedir; insanların ilk yerleşik düzene geçtikleri bir coğrafyanın ismidir. Alâaddin Tepesi’nden hangi yöne doğru adım atarsanız atınız; attığınız her adımda karşınıza farklı bir doku, farklı bir tarih, farklı bir kültür çıkar…
 
Konya’yı sınırlamak mümkün değildir; o bir ülkedir ayrı bir dünyadır…
 
Hâl böyle olunca Konya insanını da anlamak kolay değildir. Bu toprakları çiğnememiş, Kadınlar Pazarı’nı, Türbe Önü’nü yaşamamış, Meram’da hıdrellez kutlamamış, Sedirler’de Sedirler Böreği, Sille'de tandır böreği, tahta siniye böğrünü verip tahta kaşıkla düğün pilavı, gazete üzerinde etli ekmek, küflü peynir böreği, gecenin bir yarısı "yat geberlik" yememiş, Sille’de Şeytan Köprüsü’nü görmemiş insanların Konya’yı, Konya insanını anlamasını beklemek doğru bir düşünce değildir.
 
Konya’yı üç saatte anlatmak istiyorsanız en az üç yıl çalışmanız gerekmektedir. Burası bir kasaba değildir; kadim medeniyetlerin hoşgörüyle buluşma noktasıdır.
 
Sayın Serhan Asker Konya’daydı… Halk TV ekranlarından canlı yayımlanan programda şehri anlattı konuklarıyla birlikte…
 
Şehir tabii ki bundan ibaret değildi ama elinden geleni yaptı, teşekkür ederiz.
 
Eleştirilecek yanı yok muydu? Vardı elbet ama bu yaptığı yayımı kötülemek anlamında değildir. İyi niyetiyle, imkânlar ölçüsünde… İmkânlar daha çoktu elbet ama Serhan Asker sanırım ya ulaşamadı ya da yeterli yönlendirilemedi. Arka planda neler yaşandığını da bilmiyoruz ama eminim çok çabalamıştır. Daha farklı yönlendirmeler yapılabilirdi…
 
Konya yemek kültürü denildiği zaman aklımıza ilk gelenler, Nevin Halıcı, Saime Yardımcı gibi isimler yemeklerimizi anlatabilirdi. Alanda olan Ahmet Ergun ağabeyimiz de çok iyi anlatabilirdi.
 
Türkülerimizden birkaçını Fatih Çinioğlu arkadaşımız seslendirdi ama gönlümüz isterdi ki tek enstrümanla değil de bir ekiple bunu yapsaydı daha iyi olmaz mıydı?
 
Âşıklar Bayramı’ndan söz edilince… Feyzi Halıcı’yı anmadan geçerseniz eksik kalacaktır. Ayrıca bu şehrin bağrındaki âşıklara da programda yer verilebilirdi…
 
Oyunlara gelince… Bildiğim kadarıyla özel bir kursun öğrencileriydi, anladığım kadarıyla Akşehir ilçemize ait olan oyunları oynadılar, “Emmiler” gibi… yanlarına bir de Bozkır ekibi ekleyebilseydik?
 
Mevleviliğin anlatımını yeterli bulmadım ama program çok çeşitli olunca… ama bir şey var ki bu çok doğru değildi; ulu orta sema yapmanın bir mantığı yoktu. Sema; dans değildir, gösteri değildir; Mevlevi tarikatının, yüzyılların imbiğinden geçip gelen kendi içinde kuralları, disiplinleri olan bir ritüelidir, ayinidir... Hele hele Konya’da sıradan bir şekilde yapmak doğru değildir…
 
Yapılan tanıtımın kötüsü olmaz, umarım Sayın Serhan Asker bir dahaki gelişine daha kapsamlı olarak hazırlanır. Ona aslında çok hak veriyorum; Konya’yı, Konya insanını anlamak, çözmek zordur; Konya asla sırrını ulu orta yaymaz… Kendisini tebrik ediyorum şehrimize olan ilgisi için.
 
Yine bekleriz; bu şehirde anlatılacak daha çok şey var…
 
TAHİR SAKMAN
 
 

 

 

 

 

 

 

KURBAN

 

KURBAN
 
Nasıl bir zamana denk geldik?
 
İnsan insanı boğazlıyor, ne için? Bir galon petrol… sonrası kanlı dolarlar… Savaşın günlük maliyeti sadece süper olduğunu iddia eden tarafa 500 milyon dolar…
 
Şu dolarlarınızı biraz da insanlık için harcasanız? Aç insanlar için mesela? Mesela yaşam standartları çok düşük insanlar için… Sömürüyü ortadan kaldırmak, cehaleti yok etmek için mesela?
 
“Ümmet” diyordunuz, hani?
 
Hani “kardeşlik” diyordunuz, “Allah, Peygamber” diyordunuz ne oldu? “Ramazan ayları, haram ayları” diyordunuz, ne oldu da şimdi aynı dinden olmanıza rağmen…
 
Galiba anladım; her şey menfaat, her şey sömürü, her şey krallığınızın devamı için…
 
160 kız çocuğu… masum… nasıl eliniz vardı da…
 
Füzelere harcadığınız paraların onda birini insan için, insanlık için, hayatı korumak için kullansaydınız…
 

Hayal bu ya:

Bir gün, bir bayram sabahı; çocukların kuşlar gibi… insanların mutlu ve yarın kaygısı olmadan, sömürünün ortadan kalktığı, zenginliklerin adil paylaşıldığı bir dünyaya uyanmak istiyorum…
 

 KURBAN
 
Atomsuz nötronsuz bir dünya için
Dualar ediniz bayram sabahı
Nice insan için insanlık için
Dualar ediniz bayram sabahı
 
Güvercinle defne dalı ellerde
Barış şarkıları dönsün dillerde
Mutluluğun bitmediği yerlerde
Dualar ediniz bayram sabahı
 
Karanlığı karanlıkla boğarak
Sevgilerle güneş gibi doğarak
Yunus gibi her gönüle sığarak
Dualar ediniz bayram sabahı
 
Medeniyetin on parmağı da kan
Bir mermiye kurban edilmiş insan
Barış dilerken size Derviş Ozan
Dualar ediniz bayram sabahı
 
TAHİR SAKMAN
 
 
 

BU ŞEHRİN MAYASINDA SANAT VARDIR

 

BU ŞEHRİN MAYASINDA SANAT VARDIR
 
Ailemizin sanat geleneğini sürdüren kız kardeşim Vesile, son yıllarda yaptığı başarılı, soyut ve postmodern çalışmalarla dikkat çekerken, Selçuk Üniversitesi tarafından uluslararası boyutta bu yıl 6.’sı düzenlenen “POMO Posta Pulları Sergisi”ne katıldığı resimle, ailemizi olduğu kadar şehrimizi de onurlandırdı.
 
İçinizde sanat varsa… emin olun bir gün bir yerlerde ortaya çıkacaktır… Ve kendi mecrasında akmaya başlayacaktır, isteseniz de istemeseniz de engel olamazsınız; tıpkı, hayatın olağan akışı gibi…
 
Kız kardeşim Vesile, 40 yaşından sonra resme başladı… Önce KOMEK’in değerli hocalarından ilk dersleri aldı sonra bu kendisine yetmedi, üniversite sınavlarına girdi, Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’ni kazandı, 50 yaşından sonra ikinci fakülteyi bitirdi şimdi yüksek lisans yapıyor…
 
Ailemizden gelen müzik geleneğini, tuvale soyut bir biçimde yansıtan resimleri dikkat çekmeye başladı. Sergiye kabul edilen resimde de bunu açıkça görmek mümkün…

Çocukluk hatıralarımızın arasında yer eden “müzikli” o kadar çok anımız var ki… beynimizin, gönlümüzün, sanat ve edebiyat dünyamızın içinde hep müzik var. Müzik bizim için bir yaşam biçimi. Babaannem Vesile Sakman’dan gelen sözlü sanat geleneğimiz; babam Mazhar Sakman’ın Konya folkloruna önemli katkılarından sonra müzisyen, besteci abim Vedat Sakman ile kız kardeşim Vesile de aynı geleneğin bir başka yansıması olarak, iç dünyasındaki renkleri tuvale aktarması soyut bir dünyanın ve soyut gerçekliğin dışa vurumu olarak da görülebilir.
 
Sergiye katıldığı resmin ana teması renklerin zıt dünyasındaki dansı olarak da yorumlanabilir. Resimdeki müzik aletlerinden gitar ve trompet… trompeti ben dünyaya olan itirazın bir üst perdeden, tiz olarak yükselmesi olarak gördüm, gitar ise daha munis ama başı dik hatta zaman zaman isyankâr duygular olarak bende çağrışımlar yaptı. Notaların yeterince görünmemesi içimizde saklı bir dünyanın açılması gereken kapıları gibi duruyor.
 
Saat; zamanın uçar olduğunu ve babam Mazhar Sakman’ın saatçi olduğundan bilinç altımıza yer etmiş dışa vurumu olarak yer alıyor. Saatin içinde aslında orada olmaması gereken çarklar ise hayatın karmaşık gibi görünen ama aslında bu karmaşıklığın içindeki düzeni ve ahengi yansıtıyor. Ve bir deniz feneri ama aslında bir insanın ışığını yaydığını düşünebilirsiniz. Her şeye rağmen yıkılmayan dimdik ayakta kalan deniz feneri gibi değil midir insan? Işığını yaydıkça hayata anlam katan insandan daha kutsal ne olabilir ki?
 
Saatin tik taklarıyla müziğin ritmi, bize hayatın akışındaki tempoyu anlatıyor. Hiçbir şeyin durduramadığı doğanın nefesini, bu renk cümbüşü içinde bulabilirsiniz…
 
Bu karmaşa gibi görünen ama aslında o karmaşanın içindeki uyum ve ritmin, bir arada bir bütün oluşturması ve birbirini tamamlaması, bize hayatın büyüsü hakkında da ip uçları sunuyor ve bu renk cümbüşü bize, hayatın tezatlarıyla güzel olduğunu anlatıyor…
 
Benim bu resimden anladığım budur. “Şiirin manası şairin karnındadır” derler resimde de öyle midir bilmiyorum ama görebildiğim; kız kardeşim Vesile, önümüzdeki dönemlerde kendinden epey söz ettirecektir.
 
Ve Konya sanat ikliminin, bir “Sakman”ın daha sanatçı kişiliğinden tuvale yansıyan ışıklarıyla daha çok aydınlanacağı gün çok uzaklarda değildir…
 
Bu şehrin mayasında sanat vardı… Kardeşim Vesile’yi alkışlarken, yetişmesine önemli katkılar sağlayan Selçuk Üniversitesi’nin değerli sanatçı hocalarına da saygılarımı sunuyorum.
 
TAHİR SAKMAN
 
 

 

 

 

SERİKLİ ABDAL MEHMET NAZLI

 

SERİKLİ ABDAL MEHMET NAZLI
 
Bir ses… bir ses değil sadece yüreği yanık bir canın feryadı sanki…
 
Dinledikçe adamın içine işliyor. Nasıl bir yanıktır bu? Ağzında dişleri eksik olsa da ne gam, o yüreğiyle söylüyor; keman mı ağlıyor yoksa adamın kalbinden semaya doğru yükselen türkü mü?
 
Altı yıl önce aramızdan ayrılmış Serikli Abdal Mehmet Nazlı… Kemanı dizinde çalıyor, bunu çalma tekniğini daha önce Konya oturaklarında da görmüştüm. Keman; yüreğe dokunan ibr çalgı, sesi direk ciğerlere işlediği için ve o dönemlerde yaygın olan “ince hastalığa” yakalanmamak için kemanı göğsüne değil de dizine dayayarak çalarlarmış…
 
Serikli Abdal Mehmet Nazlı da öyle yapıyor. Yanında  televizyonlarda sık gördüğümüz başarılı sanatçı Uğur Önür… Güler yüzü ve kabak kemanesiyle onu her gördüğümüzde içimizi ısıtan bir büyük sanatçı… Uğur Önür Bey’e ne kadar teşekkür etsek azdır, bu kaydı yapmasaydı bu canı hiç tanımayacaktık…
 
"Tokat Yaylası" isimli türküyü birlikte çalıyorlar ve o ses yürekleri kavuruyor… Konya oturaklarında da okunan bu türküyü Serikli ustadan dinlemek de ayrı bir ayrıcalık.
 
Serikli Abdal Mehmet Nazlı, bir büyük halk sanatçısı… Anadolu’da daha nice isimsiz halk sanatçıları, kendi zaviyelerinde türkülerini okuyorlar, sessiz ama yakıcı….
 
Serikli bu büyük ustaya rahmet diliyorum. Tenler ölebilir ama türkülerimiz hep yaşayacaktır…

https://www.youtube.com/watch?v=4OifsmmhvDA
 
TAHİR SAKMAN
 
 
 
 

 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 64 EREMEDİM VEFASINA DÜNYANIN (AKSARAY DEVELİSİ)

 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 64 EREMEDİM VEFASINA DÜNYANIN (AKSARAY DEVELİSİ)
 
Şehirde iz bırakan mahalli sanatçılarımızın arasında yer alan merhum Gökmen Hasan Hüseyin Ağa, ekol oluşturacak kadar önemli bir sanatçımızdır. Konya oturak repertuvarının günümüze ulaşmasına önemli katkılar sağlamıştır.
 
Yerel sanatçılarımız türkü seslendireceği zaman özellikle “Gökmen usulü” olduğunu belirtmişlerdir. Bu, Konya türkülerinin aynı zamanda tavrına da işaret eder; çünkü, şehirde türkülerimiz yorumlanırken “Sille usulü”yle de yorumlanabilmektedir.
 
Mazhar Sakman, gençlik yıllarında Gökmen Hasan Hüseyin Ağa’nın meclisinde saz çaldığında “Sarı oğlan da iyi saz çalacak ha!..” dediğinden gururla söz ederdi. Son dönemin en önemli Gökmen ekolü temsilcilerinden Mazhar Sakman’dır. Merhum Sakman, Gökmen Hasan Hüseyin Ağa’nın iri yarı olduğunu, koca ellerinin, kanunu eline aldığı zaman kınalı bir genç kızın zarafetine bürünerek çaldığını anlatırdı.
 
Hayatını yapı ustası olarak kazanan Gökmen Hasan Hüseyin Ağa’nın bu türküsünün hikâyesini öyküleştirerek “Dünden Bugüne Konya Oturakları” isimli kitabımda yer vermiştim.
 
“Kaymakam Kızı” isimli türküde ona isnat edilir ve “Kesik İnce Çayır” türküsü okunurken sazların bir es verip durduğu bölümün de Gökmen Hasan Hüseyin Ağa tarafından, türkünün yakılmasına neden olan kaymakamın ruhuna bir saygı duruşu olarak eklendiği de kaynak kişiler tarafından aktarılmıştır.  
 
Konya’nın Aksinne Mahallesi, Külahçı Sokak’ta oturduğunu bildiğimiz Gökmen Hasan Hüseyin Ağa 1900’lü yıllarda yaşamıştır ve mezarı Fettah Mezarlığı’ndadır.  Ruhu şad olsun…
 
Mazhar Sakman’ın repertuvarındaki türkünün metni şöyle:
 
Eremedim vefasına dünyanın  
Bülbül konmuş sarayına Konya’nın  
 
Aksaray’dan Bakırtolu’na yol gider  
Sürmelenmiş ela gözlü yâr gider  
 
Uzamışsın hay sevdiğim dal gibi  
Gelip geçen selam vermen el gibi
 
Beyler besler merak için tazıyı   
Kadir Mevla’m böyle yazmış yazıyı  
 
Devem yüksek atamadım urganı  
Susadıkça ver ağzıma gerdanı
 
Saçım uzun ben saçımı tararım  
Var mı benim Konyalıya zararım  

Bu türkümüzde de dikkat çektiği gibi deve temi ön plandadır ki bu Konya türkülerinin Türkmen/Yörük karakterini fazlasıyla ortaya koymaktadır.

https://www.youtube.com/@tahirsakman-Konya

https://youtu.be/Cfjc7pTHTVI?si=XDEZlKl5vMA3CmkR

 
TAHİR SAKMAN
 
 

 

İLBER HOCA’NIN ARDINDAN

 

İLBER HOCA’NIN ARDINDAN
 
Türkiye bir büyük bilim adamını yitirdi…
 
Tabii ki arkasından çok konuşulacaktı; hayattayken yüzüne söylemeye cesareti ve yeterli donanımı olmayanlar elbette (!) hocadan sonra konuşacaklar kendilerine bir şey biliyormuş denilmesi için alan açmaya çalışacaklardı…
 
Ve öyle de oldu!..
 
Tüm dünyada tanınmış sayılı bilim adamlarımızdan biri olan merhum İlber Ortaylı hocamızı eleştirmeye çalışanlar, hocanın ne elitistliğini bıraktılar ne derinliği olmadığını hatta daha da ileri giderek yeni bir şey ortaya koyamadığını söyleme tuhaflığına düşerek aslında bana göre gülünç duruma düştüler…
 
Hayatlarında bırakın kitabı; iki satır araştırma makalesi olmayanların bile bu acizliğe düşmelerini ibretle okuduk. Bazı çevreler de ideoloji saplantılarından kurtulamadıkları için ahkâm kesmeye çalıştılar…
 
Okudukları, yazdıkları dile bile hâkim olamayanların, sekiz dil bilen bir insanı eleştirmeye kalktıklarına şahit olduk ne yazık ki…
 
İlber Hoca her şeyden önce bizim gibi bir insandı; elbette hataları da olmuştur ama bu onun değerinden bir şey kaybedeceği anlamına gelmez; bilakis insani yönünü gösterir. Hoca cehalete kızardı; nasıl kızmasın ki ellerinde her türlü imkân varken, okumayan, araştırmayan, kulaktan duyduğu yalan yanlış bilgilerle konuşanlara elbette kızardı. Tarihi, ideoloji gözlüğünden bakıp saptıranlara tabii ki kızardı…
 
Meram Belediyesi’nde çalıştığım dönemlerde, bir konferans vermesi için kendisiyle telefonda birkaç kez görüşme fırsatım olmuştu ama ne yazık ki bir türlü Hoca’nın takvimine uyamamıştık; çünkü çok yoğun bir insandı… O yumuşak ve kibar lisanı telefonda bile nasıl bir insanla karşı karşıya olduğunuzu hemen hatırlatırdı…
 
Yayımladığı kitapların sayısı ellinin üzerindedir ve defalarca baskıları yapılmıştır. Tarihçilerin kutbu Halil İnalcık hocadan feyiz alan ve kendini sürekli geliştiren İlber Hoca, genel kültür alanında da önemli bilgi sahibi bir insandı. Zeki ve çalışkan olmasının yanı sıra berrak hafızası da onun ne denli müstesna bir insan olduğunun açık bir göstergesiydi. O, ülkemizin yaşayan bir kütüphanesi, canlı hafızasıydı…
 
Böylesine donanımlı bir insanın her kesimden beğeni alması gerekirken… Bu bizim kronik hastalığımızdır, kolayca gömeriz…
 
Her ne olursa olsun Hoca’nın yeri gönüllerimizdedir… Eserleri ve naif kişiliğiyle her zaman ülkemizin bilim adamları listesinin başlarında yer alacaktır. 

Rahmet diliyorum, ışıklar içinde olsun…
 
TAHİR SAKMAN

CEHALETİMİZİ ORTAYA ÇIKARAN BİLİM ADAMI İLBER ORTAYLI

 

CEHALETİMİZİ ORTAYA ÇIKARAN BİLİM ADAMI İLBER ORTAYLI

Milletimiz;

Kendisini dinleyenlerin (cahil okumuş, çok okumuş hiç fark etmez) ne kadar cahil, bilgisiz olduğunu ortaya çıkaran bir insanı...

Sadece Türk tarihini değil Fransız, Rus, Balkanlar gibi çevre ülkelerin de tarihini ve edebiyatını en az Türk tarihi kadar doğru okuyan ve yorumlayan gerçek bir tarihçiyi...

Söyleyeceğini dobra dobra... karşısındaki her kim olursa olsun, bilim adamı olmanın gereğiyle doğruca yüzüne söyleyen bir korkusuz bilim adamını...

Konuştuğu sekiz dilin edebiyatını, sanatını ve tarihini tahliller yapacak kadar bilen bir büyük bilim adamını...

Ve gerçek bir Atatürkçüyü...

Yitirdi, başımız sağ olsun Türk Milleti...

Yerin asla doldurulamayacak Sayın Hocam, toprağın bol, yolun ışık olsun...

TAHİR SAKMAN