MAZHAR SAKMAN - OSMAN ERDEN

 

https://youtu.be/AMUcI62Itzw

MAZHAR SAKMAN - OSMAN ERDEN
 
1980'li yıllarda yapılan bu kısa kayıtta Mazhar Sakman ile Osman Erden birlikte çalıyorlar. ne yazık ki kaydın tamamı yok. Mazhar Sakman Meyhanenin şişeleri parlıyor-Cerrah-Doktor ismiyle de bilinen türküyü okuyor. Türküyü bazı yerel sanatçılarımız Eczanenin şişeleri parlıyor şeklinde de okumaktadır.
 
Kayıtta iki sazın ahenk içinde sanki bir orkestra gibi zengin seslerle oldukça canlı icraları dikkat çekiyor.  
 
Merhum Mazhar Sakman'a rahmet dilerken, Yumurtacı Osman lakabıyla tanınan Osman Erden ağabeyimize de uzun ömürler diliyoruz.

TAHİR SAKMAN
 

RAMAZAM İŞLERİ

 

RAMAZAM İŞLERİ
 
Aklım almıyor bir türlü; kuzum nasıl geçiniyorsunuz?
 
Asgari ücretliler, bordrolular… emeklileri saymıyorum; “buna da çok şükür” diyenleri…
 
Unlu mamullerin birinde tandır ekmeğinin fiyatını sormak gafletine düştüm, bağışlayın efendim… Bilemedim; fiyatının 40 lira, yazıyla da kırk lira olduğunu… Denetim eksikliği mi var yoksa gerçekten bu fiyat normal mi?
 
Yoksa alıştık artık da her şey normal mi geliyor?
 
Ramazan pardon ramazam geliyor ya, fiyatlar artık size emanet, “100 gr. bamya 3250 lira mı olur” diyordum keşke dilim tutulsaydı da “demez gomaz” olaydım; 3750 olmuş… Peynir, zeytin yazamam… Pastırma, sucuk, yazarsam ayıp olur şimdi!
 
Maydanoz… ot yani bir tutam ot, 29.95… otuz yazmaya utanmış olmalılar. Hani ramazan da geliyor ya, bamyasız iftar sofrası mı olur? Hele Konya’da, bamya yoksa beni zahmet edip çağırmayın, gelmem… (Laf aramızda kimse de çağırmıyor zaten…)
 
Su böreğini kaldırdık sayenizde… Yaprak sarması? Kıymanın kilosundan haberin var mı senin? (Bu ne cüret bre mel’un, cürmüne bakmadan sarma sorarsın?)
 
Şimdi sahura kalktın diyelim… Hadi gözünü kararttın erişteyi de aldın da… şimdi kayısı hoşafı olmazsa vallahi de olmaz, billahi de… Kayısı kurusunun fiyatını, klavye bile isyan etti yazmıyor. (Hani kayısı yetişmedi diyorlar ya, sanki yetişenlerin fiyatı çok makul!)

 
Mahalle muhtarları, fakirleri belediyeye bildirip yardım edilmesini sağlayacaklarmış…
 
Bize kimse balık vermedi; olta verip balık tutmasını öğrettiler bize…
 
Önce fakir bırak sonra ölmesin diye bir çeyrek ekmek ver…  Haydi ramazanda verdin ya sonra? Bir kere bedava iftar ettin, ya diğer günler? Bir iftarla, bir öğünle bitiyor mu? İnsanın başka ihtiyacı yok mu? Sinema, tiyatro, konser… ya kitap, gazete? Düzgün bir kıyafet, ayakkabı giyemeyecek miyiz? Yazın bir Alman emeklisi gibi aylarca olmasa da birkaç günlüğüne gidip Konyaaltı’nda bir çay içemeyecek miyiz?
 
Benim sizlerin işlerine aklım ermiyor artık… Haydi, hayırlı ramazamlarınız olsun…
 
TAHİR SAKMAN
 

 

 

 

 

 

 

 

KAYIP TÜRKÜLERİN İZİNDE

 

KAYIP TÜRKÜLERİN İZİNDE
 
Konya gibi köklü bir müzik geleneğine sahip bir şehirde özelikle türkülerimizle ilgili bir diskografi oluşturulamamış olmasını neyle izah edersiniz bilmiyorum… Hatta bunun izahının da olamayacağı düşüncesindeyim…
 
Yeri geldiği zaman övündüğümüz kültürümüz… Kadim şehir Konya… sloganvari söylemlerin ardına baktığımız zaman somut şeyler görmek istiyoruz. Bu konuda yapılan çalışmaları da görmezden gelmek haksızlık olacak ama yeterli mi?
 
Kültürümüz için ne kadar çalışma yapsak da yetmeyecektir… çünkü bu toprakların kültürü öyle geniş bir yelpazededir ki insanı her an şaşırtacak ve kendisine hayran bıraktıracak bir konumdadır.
 
Türkülerimiz özeline bakarsak; kaynak niteliği taşıyan kitaplar yayımlansa da bu kitapları destekleyecek ses kayıtlarının da bir merkezde, müzede toplanılması, tasnif edilmesi ve geleceğe intikalinin sağlanması gerekmektedir.
 
Şehrimizdeki ilgili kuruluşlara bu konuda önemli görevler düşmektedir.
 
Birçok mahalli sanatçımızın ses kayıtları makara bantlarda, kasetlerde halkımızın elinde, araştırmacıların elindedir ve sahiplenecek bir kuruluş beklemektedir. Bunlara az sayıda da olsa video kayıtlarını da eklemeliyiz.
 
Bunlar şehrin kültür hafızasıdır. Türkülerimizi yitirirsek benliğimizi yitireceğimiz gerçeği göz ardı edilmemelidir.
 
Geçtiğimiz yıldan itibaren bu endişelerle merhum babam Mazhar Sakman’ın ses kayıtlarını YouTube’ta ve sosyal medyada, blog sayfamda yayımlamamın da nedeni budur aslında; türkülerimiz yitip gitmesin…
 
Bu heyecanla çalışmalarımı sürdürürken, kıyıda köşede kalmış ses kayıtları elime geçti ayrıca dostlardan bana ulaştırılanlar da oldu… Bu türküleri tasnif ederken, bazı kayıtlar bozulmuş olsa da meraklısı için hazine değeri taşıyan bu kayıtlarda gördüm ki gün ışığına çıkmamış ve günümüzde çalınmayan/okunmayan türkülerimiz de mevcut… Arşivimde sadece Mazhar Sakman’ın 12 telliyle çalıp “çağırdığı” 200’ü aşkın türkünün otantik kayıtları mevcuttur. Önümüzdeki süreçte bu türkülerin büyük bölümünü yayımlayıp araştırmacıların hizmetine sunacağım.
 
Mazhar Sakman tarafından okunan “Konya Methiyesi”nin haricinde yine sözleri Âşık Şem’î’ye ait olan “Okutur alimleri mantık meâni Konya’nın (Dâsitan-ı Konya)” diye başlayan methiyesinin Mazhar Sakman tarafından okunan kayıtlarına da ulaşmak benim için büyük sürpriz oldu.  
 
Uzun yıllardır söz ettiğim Konya peşrevleri arasında yer alan ancak isminden başka bir kaydına ulaşamadığım “İçilli Peşrevi”ne, İTÜ akademisyenlerinden sevgili dostum Süleyman Şenel’in hazırladığı ve Celal Volkan Kaya ile birlikte sunduğu TRT İstanbul Radyosu’nda, 2020 yılında yayımlanan “Türkü Yazıları” isimli programda dinlemek benim için büyük sürpriz olmuştu. Programda Konya’ya geniş yer verdikleri için bir teşekkür yazısı da yayımlamıştım.
 
Yine merhum Sakman’ın okuduğu “Meslek Destanı”nın kısa da olsa bir kaydına ulaştım. Eminim daha nice adını bile duymadığımız türküler, bantlarda, kasetlerde bulmamız için bizi bekliyor.
 
Eğer kültüre değer veriyorsak hassaten türkülerimize, bunu mutlaka yapmalıyız. Şehir kültürü, Konyalılık olgusu şehrin büyüdükçe kozmopolitleşen yapısından, en azından türkülerimiz de nasibini almadan bunu yapmalı, türkülerimizin ses kayıtlarını bir merkezde toplamalı, dijitale aktarıp muhafaza altına almalıyız.
 
Kayıp türkülerimizin izinde yürümeye, ecdadımızın sesini duymaya devam etmekten son derece mutluyum.…
 
Eğer bir gün aksi olursa, kaybolan türkülerimiz olmayacaktır sadece; sesimiz, soluğumuz, ruhumuz olacaktır, yitip giden… Farkında mısın Konya?
 
TAHİR SAKMAN
 
 

 

TÜRKÜLERİMİZİ YAŞAM BİÇİMİ YAPAN İNSANLAR

Tahir Sakman, Ahmet Kabak (sağda) ile birlikte...

TÜRKÜLERİMİZİ YAŞAM BİÇİMİ YAPAN İNSANLAR
 
Türkülerimizi çalıp söyleyen isimsiz kahramanlarımızın yanı sıra o türküleri kayıt altına alıp geleceğe intikal etmesini sağlayan insanlara da en azından bir teşekkür borcumuz olmalı…
 
Bu insanlar ki tek tutkuları vardır; yöremizde adına “millî” dediğimiz türküler…
 
Bu insanlar, her türlü maddi kaygıdan uzak bir şekilde, birçok kuruluşun yapamadığı hatta üniversitelerin, konservatuvarların yapamadığı/yapmadığı diskografi çalışması yaparlar, türkülerimizi arşivleyerek, onları koruyarak geleceğe intikal etmesi için didinirler…

Yakup Berlin

 
Evlerinin bir odasını bu işe adamışlar, stüdyo haline getirmişlerdir. Konya türkülerinden başka türkü de dinlemezler; tutkuları Konya türküleridir. Odaları adeta tapınakları olmuştur, makara bantlar, kasetler yoldaşlarıdır. Odalarının duvarları şehir kültürüne hizmet eden insanların fotoğraflarıyla doludur.

 
Daha önce “Peynirci Yaşar”ı, “Poz Mehmet İlerigiden”i çeşitli vesilelerle yazmıştım. Bu insanların arşivlerinin akıbetinden doğrusu endişelenmekteyim. Poz Mehmet abinin yaptığı görüntülü kayıtların kopyalanarak arşiv oluşturulması için yıllar önce bir çağrı yapmıştım ama sonuç malum… Poz Mehmet abinin vefatını müteakip kayıtların üniversiteye verildiğini duydum ama teyide muhtaç bir haber olarak kaldı hafızamda…

 
Bir dayı, yeğenden söz etmek isterim, kendilerini sosyal medya aracılığıyla tanıdım. Canlı yayınla Konya türküleri dinletiyorlardı. Geçmiş dönemde şehirde iz bırakmış ustaların kayıtlarını arşivleyip onları meraklılarla paylaşıyorlar. Yakup Berlin’den söz ediyorum… Sosyal medya hesabında canlı yayınlarla türkülerimizi dinletiyor ve eski türkülerimizden unuttuğumuz ne varsa arşivinden bulup çıkarıyor. Kendisi Antalya’da yaşamasına rağmen Konya kültürüyle yatıp kalkıyor, eski saz ustalarımızı da bu vesileyle bizlere hatırlatıyor…

 
Yakup Berlin kardeşimizin bir de yeğeni var; Ahmet Kabak, Konya’da… O da dayısının izinden gidiyor… Odasında, 80’li yıllardan kalma bir fotoğrafımı görmek benim için oldukça şaşırtıcı ve onur vericiydi…

 
Yüzlerce türkülük kayıtları, özellikle makara bantlarda muhafaza altına alıyor ve onlara gözü gibi bakıyor. “Konya türküsünün kıymetini bilmeyen adama dinletmem” diyerek felsefesini özetliyor. Kendisinden istenen kayıtları bile vermekte oldukça seçici davranıyor ve bunda da yerden göğe kadar haklı…
 
Kimseden bir yardım almıyorlar… Kayıtları edinmek için hiçbir masraftan kaçınmıyorlar. Tek kriterleri Konya türküsü olması, bütün dünyaları bunun üzerine kurulu… Odasının duvarları Konya türkülerine emek vermiş ustaların resimleriyle dolu. Zaten içeriye girer girmez çalan müzikten anlıyorsunuz, ne denli iflah olmaz bir Konya türküsü aşığı olduğunu…

 
Konyalı olarak kaçımız sahip çıkıyoruz ki? Siz sahip çıkmasanız da onlara sahip çıkan dahası türkülerimizi yaşam biçimi haline getirmiş insanlarımızın bireysel çabalarının şimdi olmasa da gelecekte önemli bir yere sahip olarak taçlanacağına inanıyorum.
 
Teşekkürler Yakup Berlin, teşekkürler Ahmet Kabak… Türkülerimizin sesi sayenizde gelecekte daha çok duyulacaktır…
 
TAHİR SAKMAN
 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 57 KAPILARI KALINDIR (CEMİLE)

 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 57 KAPILARI KALINDIR (CEMİLE)
 
Konya oturaklarının en çok okunan türküleri arasındaki yerini alan bu türkü Cumhuriyet’in ilk yıllarında resmi bir dairede çalışan “daktilo” bir bayanın güzelliğine yakılmış.
 
Türküden önce kısa bir açıklama yapan Mazhar Sakman, türkünün makamı hakkında bilgiler veriyor. Giriş taksiminin Kazım Büyükşalvarcı’nın kanunla icrasından sonra türküye, Cenap Kendi de uduyla eşlik ediyor.
 
Türkünün tam metnine Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan "Türkü Hazinesi Mazhar Sakman" isimli kitabımda bulabilirsiniz. Kitabın linki şöyle:
 
https://www.dijitalkitabim.com/kitaplar/konya/hatiratlar/mazharsakman/index.html
 
TAHİR SAKMAN
 
 

RIZALIK ŞEHRİNİN RIZA GÖNÜLLERİ

 

RIZALIK ŞEHRİNİN RIZA GÖNÜLLERİ
 
Siz bilmezsiniz… “bildik” deseniz de inanmam…
 
Aklınız hep akçe işlerinde… alıp satmakta… Yani deseler ki akçe olmadan iki adım at… atmazsınız; öylesine sarılmışsınız ki vahşi kapitalizmin sömürü düzenine, kendi geleceğinizin yani torunlarınızın yaşayacağı çevrenizi bile üç kuruş için yok etmekte asla tereddüt etmezsiniz…
 
Kalp kırar mısınız?
 
Bu dünya boş dersiniz ama en yakınlarınızdan bile rızalık almayı düşünmezsiniz… belki bir ütopya olarak kalacak ama… “yârin yanağı”ndan gayrı ne varsa paylaşmanın; zenginsiz, fakirsiz bir dünyada yaşamanın derin sevgisini düşünebilir misiniz?
 
Yaşamlarını insan sevgisi üzerine kuranlar, insanı Kâbe bilenler… 72 millete... (canlı cansız, görünen görünmeyen, bürünen bürünmeyen) aynı gözle bakanlar…
 
Sayıları o kadar çok ki… görmeseniz de bilmeseniz de… İzmir’den bir can, Sevinç Öztürk’ün paylaşımını okuyunca… Televizyon programcısı, gazeteci, yazar ve aynı zamanda usta bir tiyatro yönetmeni ve oyuncusu… Aşağıdaki şiir Sevinç Öztürk’e ait, çok şey anlatıyor…
 
 
Kişinin kendiyle olan rızası
Kişinin eşiyle olan rızası
Kişinin müsahipleriyle olan rızası
Kişinin Cem erenleriyle olan rızası
Kişinin toplumla olan rızasının üzerine kurulur
Rızalık Şehri.
 
Canı cana katar
Malı mala katar
Sömürüsüz bir yaşamın
Yârin yanağından gayrı
Her şeyi bölüşebilmenin adıdır Rıza Şehri.
 
Irksızların, mülksüzlerin, zenginsiz ve fakirsizlerin
Eş ve eşit, hak, hukuk ve adaletin tam işlediği bir ütopyanın adıdır Rıza Şehri.
 
Üç canın bir Cem olduğu
Dertsizlerin, tasasızların, endişesizlerin
Kralsız, sultansız, şeyhsizlerin, müritsizlerin
Paranın pul olduğu
Her canın sarraf olduğu
Güneşi bilgi
Kıblesi aşk olanların
Eşitlerin diyarıdır Rızalık Şehri.
 
Ey Rızalık Şehrinin elma kokusu
Destursuz düşme düşlerime
Düşerim
Üzülürsün... (söz)
 
TAHİR SAKMAN
 
 
 
 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 56 SÜTLÜCEYE GİDERSİN (FIKIR FIKIR FIKIRDAMA)

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 56 SÜTLÜCEYE GİDERSİN (FIKIR FIKIR FIKIRDAMA)
 
Mazhar Sakman, bilindiği gibi çok yönlü bir sanatçıdır. Folklorun yanı sıra sanat müziğimizin yanı sıra eski bir bando astsubayı olması nedeniyle Batı müziğine de uzak değildir. Sahnelerde yaylı tambur çaldığı dönemlerden mülhem olmalı ki bazen Konya oturaklarında şarkılar da çalıp, söylemiştir. Bunlardan bir tanesi de “Beyoğlu’nda gezersin” ismiyle İstanbul türküsü olarak da bilinen ama aslında bestesi Neyzen Rıza Bey’e ait olan bu şarkıyı da zaman zaman okumuştur.
 
TAHİR SAKMAN

HAYATIN GÖSTERDİKLERİ

HAYATIN GÖSTERDİKLERİ
 
Linkte

 Anthoni Hopkins

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid029H9E4BbQD3f22TyKt4FSFekZKxPbZWCtEvaTjUuNV1z6RhVVNLqRcpbHCeX3pr5il&id=100064920660869 

bahsedilen anıya benzer bendenizin de bir anısı olmuştu…
 
En çok satan ve en çok beğenilen ve şaşırmayın aynı zamanda en çok eleştirilen; kimilerince yere göğe sığdırılamayan kimine göre de yerin dibine sokulan "Leylâ’dan Mevlâ’ya Cennete Yürüyüş" isimli romanımın yayımlandığı yıldı...
 
Konya Kültür Park’ta bir yaz akşamında ellerimi cebime sokmuş öylesine, belki de edebiyat dünyasında yeterince tanınamamış olmanın verdiği bir hüzündü… Kültür Park’ın anfisinde konser vardı ve insanlar sanatçıyı çılgınca alkışlıyorlardı.
 
Uzun yıllar şehirde yaptığımız şiir dinletilerinden tanıyorum o alkışları… Sonra bir dönem kendimi cam fanusların içinde kurduğum bir dünyaya kapatmıştım… Romanı o dönemde yazmıştım…
 
Kültür Park’ı adımlarken belki de yaşantımı sorguluyordum, yazdıklarımı…
 
Parkın arka taraflarında yürürken, bir bankta kitap okuyan bir genç gördüm… Herkes eğlenirken… Yanından geçerken şoka uğradım sanki… Benim kitabımı açmış onu okuyordu… Direk daldım ‘Sen” dedim, ‘deli misin? Herkes konserdeyken, sen burada…” “Yok abi, bir arkadaşım tavsiye etti de ondan okuyorum, çok güzel bir kitapmış…” Kendimi tanıtınca şok olma sırası o gence gelmişti…
 
Üretmenin, yazmanın böyle güzel tarafları da var elbette…
 
Tesadüf mü dersiniz… ama zamanlama müthişti; hayat en ihtiyacımız olduğu zamanda karşımıza çıkarıyordu. Anlık, ruh halimize göre çözümler gösteriyordu. Bir şiirimde:
 
/yanlışların toplamıdır hayat
ve çıkardığımız derslerin
çarpımıdır mutluluk/
 
demiştim… Hayat her zaman doğruyu söylüyordu. Bizler çıkardığımız dersler kadar hayatı anlıyor ve yaşıyorduk…
 
TAHİR SAKMAN
 
 
 

 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 55 BAHÇELERDE ENGİNAR (LEYLİM YÂR)

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 55 BAHÇELERDE ENGİNAR (LEYLİM YÂR)
 
Mazhar Sakman’ın Konya oturaklarında 12 telliyle çalıp söylediği bu anonim türkünün yaklaşık elli yıl önce yapılan kaydına udi Cenap Kendi ile kanuni Kazım Büyükşalvarcı eşlik ediyor…
 
TAHİR SAKMAN

BİR HEDEFİ OLMALI TAKIMIN

BİR HEDEFİ OLMALI TAKIMIN
 
Konyaspor taraftarı heyecan ister…
 
Sıralamada ortalarda olmak bizi bozar… Ya başa oynamalıyız ya da düşmemeye… Son yıllarda yaptığımız en iyi şey de bu zaten; düşmemeye oynamak ve son maçta yırtmak…
 
Konya gibi her türlü birikime sahip bir şehrin rakiplerini titretecek bir takım çıkaramaması da enteresan… Sanırım biz Konyalılar olarak futbolu bilmiyoruz daha doğrusu profesyonel anlamda öngörüsü yüksek yöneticilerimizin sayısı yeterli değil…
 
Taraftar tabii ki şakır şakır top oynayan goller atan bir takım ister…

Önceki teknik direktörü yolladık ki başarısız da değildi hani, onun yanlışı zamanında doğru transferler yaptırmamaktı… bunu da tam olarak bilemiyoruz belki de yönetim yapmak istemedi…
 
Aklıma başka şeyler de geliyor, mesela; geçmiş sezonlarda Rıza Çalımbay vardı sonra İlhan Palut… adamları durup dururken yolladılar… Sonra Recep Uçar… lig sekizincisiyken yolladılar, şimdi 13. sıradayız ve cidden korkuyoruz. Dokuz maçtır galibiyet alamamışız…
 
Hoca, Beşiktaş maçında 83. dakikadan sonra oyuncu değiştiriyor… İlahi Hoca, biraz daha bekleseydin de maç bitince değiştireydin, acelen neydi? Sanki galip olan biziz de öylesine değiştiriyoruz…
 
Ama her hafta adrenalimiz yükseliyor, heyecan içinde hop oturup hop kalkıyoruz… Bu hafta Göztepe maçı var şimdiden heyecan bastı beni… Bu arada Umut’u vermişiz ama takas edeceğimiz futbolcu ayak diremeye başlamış…
 
Bir Umut’umuz vardı elimizle verdik… Diğer umutlarımızı vermeyin bari, Göztepe maçına kalbi zayıf olanlar gitmesin… Sanırım o maçta da galip gelemezsek Hoca istifa eder, o maça kadar durursa tabii… Şimdi “tüm sorumluluk bende” diyor ama gereğini yapmıyor… Bu da enteresan.

Hoca ben olsam, takımı aldığım yere bakardım bir de getirdiğim yere ve gereğini hemen yapardım…  
 
Yine içimizi titreten, şiir gibi top oynayan, şiirler söyleten bir takım görmek istiyoruz…
 
TAHİR SAKMAN
 

 

OKULDAN AZİZ NESİN’E KAÇMAK

OKULDAN AZİZ NESİN’E KAÇMAK
 
Konya Garı'nın karşısındaydı, bina hâlâ duruyor…
 
Eskiden otelmiş, önce Maarif Koleji sonra Hastaş Koleji olarak şehrin eğitim ve öğretimine uzun yıllar katkı sağladı. Özel bir okul olmasına rağmen sınavla alınıyordu. Bendeniz sınavlara girmiş 6. olarak kazanmıştım. Modern bir okuldu, eğitim tam gündü. O dönemde müdürü, babamın Konya Erkek Muallim Mektebi’nden arkadaşı Fuat Beydi…
 
Bir gün dersimize girmiş beni sözlüye tahtaya kaldırmıştı. Sözlüden değildi korkum; babamın arkadaşı olması nedeniyle “sorulara doğru yanıt veremezsem, ayıp olur” korkusuydu…
 
Ama hocam ezber sorularının tam aksine genel kültür soruları sorunca işim oldukça kolaylaşmıştı… İlk yıl adaptasyon sorunları yaşamıştım; sınıf arkadaşlarımın pek çoğu şehrin varlıklı ailelerin çocuklarıydı. Ekonomik olarak babamın işlerinin bozulmaya başladığı dönemlerdi.
 
Yani müzik dersinden de ikmale kalınmaz ki? Babam ne çok kızmıştı ki yerden göğe kadar haklıydı; müzisyen bir ailenin çocuğu olarak hiç kimsenin kalmadığı müzikten sınıfta kalmak… Hâlâ utanıyorum ama müzik öğretmenime de teşekkür ediyorum, bana bir ders verdiği için…
 
Galiba dersi hafife almıştım, onun için bırakmıştı. Blok flüt çalıyordum, bütünlemede iki parça çalmış ve geçmiştim… Ama müzik öğretmenimin verdiği dersi ömür boyu unutmayacaktım…
 
Kolejdeki ikinci yılın sonunda babamın işleri tamamen bozulmuş, aile düzenimiz de çökmek üzeydi, zar zor gittiğim okuldan babam beni alarak, Atatürk Kız Lisesi’ne yazdırmıştı. Dönemin müdürü Nadire Hanım’dı…
 
Tabii ben özel okuldan resmi okula geçince, okuldaki disiplin beni oldukça sıkmıştı… Ciddi anlamda rahatsızlıklar geçirdim ve okulu asmaya başladım…
 
Okuldan kaçtım ama nereye kaçtım?
 
Tam bir ay Konya İlk Halk Kitaplığı’na gidip, okulun çıkış saatine kadar kitap okuyordum… Şimdi bana bu çok enteresan geliyor; okuldan, kaçıp kitaplığa gitmek…
 
Ve orada okuduğum kitaplar da… görevli memur, her seferinde istediğim kitabı duyunca başını kaldırıp uzun uzun, düşünceli düşünceli bakardı da, ben nedenini uzun yılar sonra anlayacaktım…
 
Aziz Nesin’in kitaplarını okurdum, tam bir ay sanırım ne kadar kitabı varsa okumuştum…
 
Bir akşamüzeri okulun çıkış saatine denk getirip babamın Tevkifiye Caddesi’ndeki saatçi dükkânına gittiğimde nereden geldiğimi sordu… Ben her şeyden habersiz, okuldan dememle beraber tezgâhın üstünde duran ağzı açılmış bir zarf uzattı…
 
Atatürk Kız Lisesi antetli bir kâğıtta, on beş gündür okula gitmediğim ve beş gün daha gitmezsem sınıfta kalacağım yazılıydı…
 
Kıpkırmızı olmuştum… Babam bir şey demedi sonra yine babamın Konya Erkek Muallim Mektebi’nden sınıf arkadaşı olan ismini anımsayamadığım bir doktorun, Bedesten’de özel muayenesine giderek rapor alıp, sınıfta kalmaktan kurtulmuştum…
 
Aşağıdaki  linkteki, Aziz Nesin’le ilgili paylaşımı okuyunca bunlar aklıma geldi. Müthiş zekâsını ve kabiliyetini, ülkenin geleceği için çocuklara vakfeden bir insanın ve okudukça güldüren; güldükçe düşündüren bir insanın çok anlamlı yaşam öyküsünden bir kesit, hepimize örnek olmalı…
 
İyi ki o dönemlerde okuldan kaçıp senin kitaplarını okumuşum Aziz ağabey, kalbimizin en nadide yerinde öykülerini hatırlıyoruz…
 
TAHİR SAKMAN


Aziz Nesin

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0efUSxq3njk3XMKk6XGm457SUmHYYYaQ7HysJdh5a3i8FUiFF9ctH167DV2mNLga4l&id=100053321740020

MAZHAR SAKMAN 54 MERDİVENİN BAŞINDAYIM (TATAR)

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 54 MERDİVENİN BAŞINDAYIM (TATAR)

“Müstandık” veya “Tatar” ismiyle de bilinen, Konya oturaklarının bu naif türküsünü Mazhar Sakman 12 telliyle çalıp söylerken kendisine udi Cenap Kendi ile kanuni Kazım Büyükşalvarcı eşlik ediyor.

“Oğlun ifade de kızın müstandıkta [müstantik: sorgu hakimi]
Oturmuş bize çalım satar”

Gibi enteresan sözlere sahip. Türkü metninin tamamını, Tahir Sakman’ın, Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından dijital olarak yayımlanan “Türkü Hazinesi Mazhar Sakman” isimli kitapta bulabilirsiniz. Kitaba aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.dijitalkitabim.com/kitaplar/konya/hatiratlar/mazharsakman/index.html

TAHİR SAKMAN

ATATÜRK TEK ÖNDERİMİZDİR

 

ATATÜRK TEK ÖNDERİMİZDİR
 
Aslı astarı olmayan hikâyeler uyduruyorlar, yalan dolan gırla…
 
Bir ülkenin bağımsızlığını kazanmasına en büyük vesile olan bir insanı… Çok şaşırıyorum ve anlamakta zorlanıyorum: Bir ülkenin mimarını; bir büyük istiklal savaşı vermiş, dünyanın ezilen halklarına örnek olmuş, bu uğurda canını siper etmiş, gazi olmuş ama hiçbir zaman kendi başına bir karar almamış, mutlaka milletin meclisinde tartışarak kabul ettirmiş bir dehayı…

 
Seçim meydanlarında sallayarak değil; savaş meydanlarında hayatını ortaya koyarak, bu uğurda şarapnel yemiş bir büyük adamı…
 
Yoksulluğun diz boyu olduğu, devletin dağıldığı, ülkenin emperyalistler tarafından işgal edildiği bir coğrafyayı hem de yokluklar içinde millete umut aşılayarak, Türk’ün adını yücelterek, yeniden bir ulus yaratan bir insanı…
 
Hangi millet acaba böyle bir insanın arkasından edep ve haya sınırlarını aşarak…
 
Ben sizi anlamakta gerçekten zorlanıyorum; Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının üstün azmi ve cesareti olmasaydı bugün bırakın yurtdışını; bir ilden, bir ile gitmek için pasaport almak zorunda kalacağınızı nasıl unutursunuz?
 
Aşağıdaki haritayı iyi okumalısınız hatta okumaktan öte ezberinize alıp her aklınıza geldikçe Yüce Önderimizin değerini bir kez daha anlayıp minnet ve şükran duymalısınız.
 
Cumhuriyetin kurucu kadrolarına bir kez daha minnet ve şükranlarımı sunuyorum.
 
TAHİR SAKMAN
 
 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 53 HAYDİN GİDELİM SAZLARA

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 53 HAYDİN GİDELİM SAZLARA

Mazhar Sakman tarafından yorumlanan türküye udi Cenap Kendi, kanuni Kazım Büyükşalvarcı eşlik ediyor. Konya oturak repertuvarının bu önemli türküsü hareketli bir ezgiye sahip.

Mazhar Sakman'ın Konya ağzıyla okuduğu türkünün metnine, Tahir Sakman'ın hazırladığı ve Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan "Türkü Hazinesi Mazhar Sakman" isimli eserde bulabilirsiniz. Kitaba ise aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.dijitalkitabim.com/kitaplar/konya/hatiratlar/mazharsakman/index.html

TAHİR SAKMAN

DAVOS’TA ZILMAK

 

DAVOS’TA ZILMAK
 
Biz eskiden zılardık…
 
Şimdi zılmanın ne olduğunu da bilmezsiniz siz… Karda, buzda kaymanın şehirdeki adıdır zılmak… Sadece karda, buzda mı, değil elbette; birine zarar vermenin de mecazi adıdır, Konya’da; ayağını zıldırmak…
 
Alaattin’de zılardık eskiden, bir de Larende yokuşunda… Larende yokuşu sizlere ömür; şehrin tek yokuşuydu, ne istedilerse… Şehrin hafızasını yok etmekte üstlerine yok doğrusu… Ne o eskiler kaldı ne o karlar, tabii zılmak da tarihe karışmak üzere… Bizlerin de ayağı zılınca (!) kimse zılmayacak sanırım…
 
Böyle bir zılma merakıyla, geçtiğimiz hafta içi, sisli ve soğuk bir Konya gününde en azından kar görmek için Derbent’e yollandım… Doğrusu bu kadarını da beklemiyordum…

 
Yine çok enteresandır; Altınapa Barajı’na kadar yağmayan kar, barajdan sonra etrafı az da olsa beyaza bürümüş. Tabii ki çocuklar gibi seviniyorum, hatta torunlardan daha çok seviniyorum…
 
Barajdan sonra Derbent yolunu çok severim hele kar varsa… Derbent, şehrin şirin bir ilçesi… Eskiden buradan geçen özellikle tuz kervanlarını eşkıyadan korumak için askerlerin beklediği bir geçitmiş. Görevleri tamamlanan askerlerin buraya yerleşmesiyle oluşan bir ilçemiz. Dağlarında çam ormanları eksik olmaz, havası da oldukça temizdir. İnsanı da haksızlığa karşı boyun eğmeyen bir yapıdadır ve çalışkandır.
 
Derbent göletinin suyu da kuraklıktan nasibini almış ve oldukça çekilmiş…

 
Derbent kayak merkezinin açılışı yıllar önce yapılmıştı hatta merkez yapılmadan önce dönemin belediye başkanının kayak merkezi yapılması için nasıl çabaladığına yakından şahit olmuştum. Dönemin Derbent Belediye Başkanı Hamdi Acar’ın ifadesinden Derbent’teki karın bir benzerinin Davos’ta bulunduğunu öğrenmiştik.
 
29 Ekim 2013 tarihinde Anadolu Manşet gazetesinde yazmıştım; Derbent’ten Davos’a…. Sadece kar da değildi Derbent’i çekici kılan; doğa yürüyüşçüleri, dağ bisikletçileri, yamaç paraşütçüleri ve araba sevdalılarının off-road maceraları Derbent’te kendine çekiyor… İster kendiniz zılın isterseniz arabanız, bisikletiniz… Burada her yer müsait zılmak size kalmış…

 
Derbent’ten yukarıya doğru tırmandıkça başı dumanlı dağların dumanları altında kalırken, manzaranın eşsizliği nefesimizi kesiyordu. Bir başka dünyanın kapılarını aralamıştık sanki… Asfalt yoldaki karlar temizlenmişti dolayısıyla araçlar için bir sıkıntı söz konusu değildi. Aslında merkez hafta sonları açılıyormuş ama sömestri tatili olduğu için hafta içi de açmışlar.
 
Aladağ Kayak Merkezi’ne vardığımızda sadece Konya’dan değildi gelenler; Gaziantep, Isparta. Antalya. İzmir, İstanbul, Ankara gibi illerimizden gelenlerin de olduğunu görünce şaşırdım doğrusu… Tepenin tam üzerinde bir bina var ama kapalıydı ve ne olduğunu kestiremedim. Bir altında ise çay ocağına benzer bir yapı… manzarası çok güzel ama köy kahvesi desem değil, kafe desem hiç değil… Neyse en azından çay içip, tost yiyebilirsiniz…
 
“Kayak merkezi” dediysem öyle telesiyej tesisleri falan beklemeyin daha bireyse çabalarla kaydıktan sonra düşe kalka tepeye geri tırmanmanız gerekiyor. Belediye kızak kiralıyor saati 250 TL… Para vermek istemeyenler ise evlerinden getirdikleri plastik leğenlere kurulup kar keyfi yapabiliyorlar. Büyük boy poşetleri veya büyük naylonların üzerine oturup kayanların da keyfi ayrı olmalı…

 
Benim gördüğüm kadarıyla alan çok büyük değil ve daha çok bakıma ve tesise ihtiyaç duyulduğu kesin. Ama ne olursa olsun Konyalının olduğu kadar çevre illerin de zılma ihtiyacını giderdiği yer olarak dikkat çekiyor…
 
Tabii Türk Milleti dağa çıkar da mangal yakmazsa ayıp olur… Sucuk ekmekçiler bir köşeye çekilmişler…
 
Haydi Konyalılar, plastik leğenlerinizi kuşanın, Aladağ Kayak Merkezi sizleri bekliyor, başka yerde kar yok, burada zılmanın da keyfi bir başka oluyor, bakın, dimedi dimeyin…
 
Davos’a gidemiyorsunuz bari Derbent’e gidin asgari ücretliler (!)… Davos’ta zılmış gibi olursunuz…
 
TAHİR SAKMAN
 
 
 

 

 

 

 

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 52 ELİF KIZIN MENDİLİNE MESTİNE (KABAK)

MAZHAR SAKMAN TÜRKÜ HAZİNESİ 52 ELİF KIZIN MENDİLİNE MESTİNE (KABAK)
 
Daha önceleri pek çok vesileyle hakkında yazılar yazdığım, ünlü folklorcu hemşehrimiz, uzun yıllar “Türk Folklor Araştırmaları” dergisini yayımlayarak kültür hayatımıza önemli katkılar sağlayan merhum İhsan Hınçer, 1953 yılında “Resimli Radyo Dünyası” dergisinin 136. sayısında “Konyalı Biricik Saz San’atkârı Mazhar Sakman” isimli haber röportajında radyolarda ısrarla istenen bir türküden söz ediyor. Yazının tamamı blog sayfamdadır, linkten ulaşabilirsiniz:
 
 https://tahirsakman.blogspot.com/2022/06/konyal-biricik-saz-sanatkar-mazhar.html
 
 
Makalede söz edilen ve Merhum Sakman’ın, Sadi Yaver Ataman üstadın radyo programında canlı olarak okuduğu bu türkü “Elif kızın mendiline mestine” diye başlayan ve yaygın olarak bilinen ismiyle kabak türküsüdür. Mazhar Sakman yıllar sonra seslendiriyor.
 
Konya oturaklarının önemli türküleri arasında yer alırken, serbest ritimli kısımlarıyla da özel bir türkü olduğunu hatırlatıyor. Konya oturakların havasını da yansıtan bu türkü günümüzde de hâlâ keyifle dinleniyor. Yoğun hüznün ve yaşama sevincinin bir türkünün ezgileri arasına nasıl saklandığını bizlere gösterirken, hayatın da aslında böyle olduğunu yeniden hatırlatıyor.
 
Konya türkülerinin sanat yönünü de ortaya koyan türkü, kendisini defalarca dinlemeniz için adeta kalplerimize davetiye çıkarıyor.
 
Serbest ritimli kısımlardan sonra gelen usullü kısımları oldukça hareketli olan türkünün metninde sanki geleceğin Konyalısına mesaj verir gibi şöyle sesleniyor:
 
Kabağı da boynuma takarım
Hovardayı gözden çakarım
Senin gibi Konyalıyı
Alır gider pazarlarda satarım  
 
Türkünün Mazhar Sakman tarafından okunan tam metnine Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından dijital olarak yayımlanan “Türkü Hazinesi Mazhar Sakman” isimli eseri Belediyenin internet sitesinden, aşağıdaki linkten indirerek ulaşmanız mümkün…
 
https://www.dijitalkitabim.com/kitaplar/konya/hatiratlar/mazharsakman/index.html
 
TAHİR SAKMAN
 
 
 
 
 

KÜLTÜR VE TAŞ BİNA ÇELİŞKİSİ

 

KÜLTÜR VE TAŞ BİNA ÇELİŞKİSİ
 
Aslında bugün Konya Büyükşehir Belediyesi’nin, önceki gün kültürel faaliyetlerle ilgili düzenlediği basın toplantısı üzerine yazacaktım…
 
Ama toplantının düzenlendiği binanın, eski bir öğretmen okulunun adını “Taş Bina” olarak değiştiren bir belediyenin kültürel faaliyetlerini irdelemenin çok da anlamlı olmayabileceğini düşündüğümden…
 
Başka bir şey yazmama gerek kalmadı… Konyalının çok da umurunda değil zaten…
 
TAHİR SAKMAN

GAZETECİ

 

GAZETECİ

 
80’li yıllardan itibaren Konya basınının içindeyim…
 
Şiirle başlayan bir dostluktu bizimki… Merhum İbrahim Sur ağabeyimizin sınırsız destekleriyle araştırma inceleme yazılarım daha sonra günlük köşe yazılarına dönüştü… Uzun yıllar haftanın beş günü köşe yazdım. Hafta sonları ise gezip dolaştığımız dağların yazılarını kaleme aldım. Şehrimizdeki gazetecilerin en önemli isimlerinden Rıdvan Bülbül ağabeyimizle köşe komşusu olarak onurlandım. Bu arada da belediyelerin basın toplantılarını takip etmeyi hiç ihmal etmedim…
 
Özellikle, Yeni Meram gazetesi benim için üslubumu geliştirdiğim yer olması nedeniyle benim için bir yazın okulu olmuştur. İbrahim Sur’un yanı sıra merhum Yalçın Bahçıvan’a da teşekkür etmeliyim; çünkü o dönemde gazeteler, gazete gibi çıkıyordu oldukça etkinlikleri vardı…
 
Şiir köşeleri en çok okunan yerleriydi gazetelerin… Yeni Meram gazetesinin şiir köşesini Recep Hüner yönetiyordu sonra radyocu oldu… Şiirimizin yayımlandığı günler, 5-10 gazete almak boynumuza bir borç gibiydi… O dönemlerde Kemal Soylu, genç yaşına rağmen gerçekten gazetecilik yapan önemli bir isimdi ki şimdi hâlâ öyledir. Sevgili Murat Dönmez de o dönemlerde tanıdığım gazetecilerdendi…
 
Muhtar Bedir abimiz vardı bir de… Doğuştan kulağı duymazdı, dolayısıyla konuşamazdı ama (çok enteresan) konserleri takip eder, yazılar yazardı, rahmet olsun…

 

Yeni Meram, Yeni Gazete, Konya Postası, Yeni Konya, Anadolu Manşet gibi etkin gazetelerde yıllarca yazdım. Anadolu Manşet gazetesinde genel yayın koordinatörlüğü yaptım ki inanılmaz keyif aldığım bir dönemdi. Merhum Sabri Altun gazeteyi bana emanet etmişti. Tam yetkiliydim. Genel yayın yönetmenliği, yazı işleri müdürlüğü teklif etti ama ben mütevazı olmasını istedim ve genel yayın koordinatörü olarak devam ettim. Unvanın benim için bir önemi yoktu; önemli olan yaptığım işti…
 
Elimden fotoğraf makinesi hiç düşmedi. Hazır bültenlere hiç itibar etmedim, yeri geldi bir günde, 5-6 basın toplantısını haberleştirdim. Günün 24 saati çalıştım.
 
Gazetecilik; dünyanın en zor mesleklerinden bir tanesidir. Dostunuz asla olmaz; yaptığınız haberler bugün dünyanın en iyi haberi bile olsa yarın yeni bir haber yapmak zorundasınızdır. Bugün dünyanın en iyi gazetecisi olsanız yarın yine sıfırdan başlarsınız. Eğer bu heyecan ve gözü peklik içinizde yoksa asla yapamazsınız…Bu aynı zamanda bir bakış meselesidir; herkes bakar ama gazeteci haberi görür, eleştirel bir gözünüz yoksa yapamazsınız.
 
Gazetecilik bir anlamda da muhalif olmak demektir. Gazetecilik tarafsızlık değildir; halkın yanında, iyinin, doğrunun, dürüstlüğün yanında taraf olmak, onların haklarını savunmaktır.
 
50 yıla yakın zaman diliminde çok şey yazdım… Yaptığım haberleri tabii ki beğenmeyenler oldu ki bunlar benim meslekteki nişanelerimdir…
 
“Başka haber bulamadın mı?” Haberin dokunduğu insanların ilk cümlesiydi… İsimlerini de asla vermezler ama telefonda veryansın etmeyi bilirler sadece… Yalan haber hiç yapmadım ama “her doğruyu söylemek doğru değildir” sözünü çok yaşadım….
 
Yalakalık da yapmadım… Bilakis yeri geldi çok sert yazılar yazdım… O dönemler başkaydı…
 
2000 yılıydı… “Basın özendirme” yarışmasında, haber-röportaj dalında yılın en iyisi seçilmiştim…
 
O yıllarda Türbe Caddesi’ndeki saatçi dükkânım, şehirdeki kültür adamlarının, gazetecilerin buluşma noktası gibiydi. Şairler, yazarlar, araştırmacılar, akademisyenler hafta sonları mutlaka uğrarlardı… Merhum Yalçın Dikilitaş da bendenize destek veren önemli gazetecilerden bir tanesiydi, rahmet olsun… Yine merhum Seyit Küçükbezirci ağabeyimin bendeki yeri çok başkaydı… Onunla ortak noktalarımız oldukça fazlaydı. Bana, köşe yazılarımdaki dobralığım nedeniyle “Deli Tahir” derdi… Bir de "komünist Tahir" diyenler varmış o dönemlerde ama ben bunu uzun yıllar sonra öğrenecektim... Meğerse komünistmişim ama benim haberim yoktu!
 
Uğur Özteke’nin, Konya Gazeteciler Cemiyeti başkanı olduğu dönemlerde cemiyete üyeydim… Sonra çıkarılmışım, nedenini bir türlü öğrenemedim… Basın Konseyi kuruldu, ona üye olmuştum o da kendini feshetti…
 
Bunca emeğe ve kendimi kanıtlamama rağmen asla “ben gazeteciyim” demedim. Çekirdekten yetişen gerçek gazeteci insanlara saygısızlık olarak gördüm belki ama matbaa kokusunu tatmamış, haber yetiştirmenin ne olduğunu bilmeyen de gazeteciyim diye gezmesin… Hazır basın bültenlerini alıp veyahut ajansların haberlerine takla attırıp yazmak gazetecilik değildir. Gazeteci; hiç kimsenin karşısında eğilmez, düğme iliklemez…
 
Benim için önemli olan ürettiklerimdi… İnsanlar ürettikleriyle konuşmalılar…
 
Şimdi bakıyorum herkes gazeteci…
 
Konya Büyükşehir Belediyesi zaman zaman özellikle kültürel konulardaki basın toplantılarına telefonla arayarak davet ediyor. Hatırlanmak tabii ki güzel… Dünkü toplantıya katılmayı çok istememe rağmen yoğun diş ağrısı nedeniyle katılamadım ama basın bültenini okuyup değerlendirme yapmayı düşünüyorum.
 
Gazeteci kimsenin dostu değildir… O, kamuoyu adına hesap soran insandır, kamuoyu oluşturan insandır… Basın, 4. kuvvettir…
 
Tetikçilik yapmak da gazetecilik değildir… Herkesle aranız iyiyse… bir daha düşünün derim…
 
TAHİR SAKMAN